İlmi Yazılar

Müellif: Abdülaziz Veliyyullah Dergi: Asrî Müslümanlık Tarih: Rebiülevvel 1345 Hâkimler, âmirler ve avâmü’n-nâsın köylü, şehirli ve aile başlarının her birinin vazife-i mahsusaları olduğu gibi ulemânın da büyük ve mühim vazifeleri vardır. Herkes öz vazifesini bilip icrâsında kusur etmemesi lâzımdır. Ulemâların vazifeleri, emr-i marûf ve nehy-i münkerdir. Yani ahaliye fâideli ve…

Müellif: Mehmed Fatin Dergi: Beyânülhak Tarih: 28 Şevval 1326 Mâbaʿd Din-i mübîn-i İslâmiyet ki: Hiçbir milletin tatbik edemeyeceği, hiçbir kavmin takip eyleyemeyeceği bir tarz-ı tekemmülde tamamı müsavât kavânîni üzerine istinat etmiştir. Bu kanun müsavâtı bütün mesâil-i hayatiyyemize teşmîl ettiği halde yalnız erbâb-ı ilmi hariç bırakmıştır ki onların sâirleriyle müsavî olamayacağını…

Müellif: Ömer Fevzi Dergi: Beyânülhak Tarih: 18 Zilhicce 1326 Her taraftan ilmiyye ve mesâil-i ilmiyye hakkında birçok makaleler, ıslâhnameler, tenkitler, tertipler, gazetelerde ve bilhassa Beyânülhak risâle-i mergûbesinde görülmektedir. Efkâr-ı münevvere ve âliye ashâbının irâe ve tayin buyurdukları turuk-ı ıslâhın, suver-i tanzîmiyyenin ekserisinde ihtirâʿ ve teceddüd esasları mevcuttur. Olmayan bir sureti…

Müellif: Fatin Dergi: Beyanülhak Tarih: 21 Şevval 1326 Hâce-i evvelîn-i İslamiyet olan cenab-ı fahr-i risalet Efendimiz hazretleri sermaye-i saadetimiz ve bais-i fevz ü necahımız olan ulûm-ı esasiyye-i dîniyyemizi ashab-ı kiramına mescidde talim buyurdukları ve ashab-ı zevi’l-ihtiram ise aynı esere ıktifa eyledikleri cihetle sadr-ı İslamda tedrisatın cevami ve mesacidde icrası usul…

Dergi: Beyânülhak Tarih: 27 Zilkade 1326 Medâris, vaktiyle menba-ı ilm ve irfan ve devlet ve millete nice hidemât-ı nâfia ibrazlarına muvaffak olan pek çok erbâb-ı fazl ü kemâle menşe-i mefharet-nişân idi. Bu dârü’l-füyûzât ve menbau’s-saadât mürûr-ı zaman ile ehemmiyet-i azîmesini zâyi etmiş ve asker firarilerine ve tenbellere melce ve bî-sûd-efnâ-yı…

Müellif: Mustafa Sabri  Dergi: Beyânülhak Tarih: 23 Cemaziyelahir 1327 Sizler ki “إن الملائكة لتضع أجنحتها لطالب العلم رضاء بما يصنع” imtiyazına mazharsınız. Şüphe yok ki bu imtiyaza mazhariyetiniz bâd-ı hevâdan olmayacaktır. Nimet külfet miktarınca olmak lâzım geldiğine nazaran mesleğinizde ne kadar çalışırsanız o kadar şeref ve meziyete istihkak peydâ edersiniz.…

Müellif: Ömer Nasuhi Bilmen Dergi: Mahfil Tarih: Ramazan 1343 Ey kürsi-yi azameti önünde bütün mükevvenâtın secde-i takdîse kapanmakta olduğu Mabud-i Zîşânım! Senin vücud-i akdesin, vahdâniyet-i ilâhiyyen en bedihî hakikatlerden daha bedihîdir. Senin varlığındır ki şu uzviyâta hayat vermiş, şu gördüğümüz elvâh-ı tabîatı vücuda mazhar etmiştir. İlahî!.. Sen bir “mevcud-ı hakikî”sin.…

Müellif: Ömer Nasuhi Bilmen Dergi: Beyânülhak Tarih: 15 Muharrem 1329 تأمل سطور الكائنات فإنها من الملاء الأعلى اليك رسائل İnsan gözlerini safahât-ı kâinata atf ettikçe fikrini nurlar içinde bırakacak nice menâzır-ı latîfiyyeyi müşâhedeye muvaffak olur.  Mâî, latîf semanın; o fezâ-yı şaşa-nisârın temâşâsından mütehassıl tulûât-ı fikriyye, sünûhât-ı kalbiyye ne kadar…

Tarih: 28 Şaban 1331 Hicri Dergi: Medrese İtikadları Müellif: Ömer Nasuhi Bilmen Hissiyât-ı Diniyye Ahval-i ruhiyye-yi beşeriyyeyi tedkik edenlerce bedihîdir ki her insan hiss-i rakîk, bir hiss-i ulvî yani diyanet denilen nezih bir hiss-i fıtrî ile mütehassis bulunur. Vâkıʿan insan görülür ki şu koskoca mükevvenatı, şu muhteşem bedayi-i azamet-i ittisamı…

Müellif: Akşehirli Mustafa Dergi: Beyânülhak Tarih: 6 Ramazan 1330 Tevhid ve Teslis 5 Mâbad Bundan sonra asl-ı Hristiyanlıkta olan dalâletlerin ıslâhına ancak on altıncı asr-ı mîlâdîde teşebbüs olunduğunu söylüyor… Şimdi buradan iki cihet anlaşılır ki birincisi Hristiyanların gerek avâmı ve gerek havâssı nezdinde kiliselerinde esâs-ı tevhîd hakkında bazı […] dalâletlerin…

Müellif: Akşehirli Mustafa Dergi: Beyânülhak Tarih: 14 Şaban 1330 7- Bizim şeriatımız nazarında Cânib-i Celîl-i İlâhî’den inzâl buyurulan kütüb-i mukaddesenin kâffesi hak olup cümlesine iman eylediğimiz gibi Hazret-i Âdem’den bizim peygamberimize gelinceye kadar ne kadar peygamberler gelip geçmiş ise biz onların cümlesinin yeknesak olarak nübüvvetlerine iman ederiz. Ve Hazret-i…

Dergi : Beyanülhak Tarih : 18 Temmuz 1327 Müellif : Ömer Nasuhi Bilmen Cemiyet-i beşeriyyeyi teşkil eden efradın seviye-i irfanı, derece-i ilm ü kemali mütesavi olamayacağından her ferd kendinden ziyade haiz-i malumat olan zevatın ilm ü fazlından, vaʿz u nasihatinden istifadeye muhtaçtır. İnsanlar birçok ihtiyacata maruz olarak yaradılmışlardır; bunların bir…

Müellif: Akşehirli Mustafa Dergi: Beyânülhak Tarih: 7 Şaban 1330 2- Mevzubahis olan eser-i mezbûrda muârızımızın sözlerinde hakk ve hakikate muvâfık hiçbir delîl veya davâya tesâdüf edemediğimizden muârızımızın iddiâ-yı hakşinâsîliğindeki tekîdât ve teklîfâtına rağmen delîllerinin pek çoğunu bir mahâret-i kâmile ile yazılmış egâlît-i avâm-firîbâne veyahut pesendâne olmak üzere telakkî ederiz.…

Müellif: Akşehirli Mustafa Dergi: Beyânülhak Tarih: 30 Recep 1330  Cenâb-ı Hakk’a hamd ve senâ ve resûl-i kirâmına salât ve selâm ihdâ eylerim: Hristiyanların sâlûs itikadı hakkında muallim Ohannes Kirkoryan imzalı “Üç mü Bir mi?” nâmıyla intişar eden bir eser manzûrum oldu. Müellifin bu eserinden maksadı güya medeniyetin cümle-i îcâbâtından olmak…

Sebilürreşad Cerîde-i İslamiyyesine Şeyh Muhsin-i Fânî ez-Zâhirî Hazretlerine  Üstâd-ı muazzez, dîn-i mübîn-i Ahmedî’ye davetin istinâdgâhı hüccet ve burhândır. Hüccet ve burhân bâ-ahkâm-ı dînî kalblere yerleştirmek veya muârızları susturmak kasdıyla ityân olunur. Birinci husûs hikmet ve mevʿiza-i hasene ile, ikinci husûs hüsn-i cidâl ile husûl bulur. Kur’ân-ı mübînin irşâd ettiği hüccet…

Sebilürreşad Ceride-i İslamiyyesine Şeyh Muhsin-i Fani Ez-Zahiri Hazretlerine İkinci beyanat-ı âliyye-i güzîdeyi okudum, yine kelâm ve kelâmiyata hücum olunuyor, Müslümanları şiddetle alâkadar eden böyle mühim bir mesele hakkında şakk-ı şefeh etmemekliğim muâheze edilmek isteniyor. Fâzıl-ı muhterem, mevzu-ı bahsimiz olan meselenin ehemmiyeti derkârdır. Ancak Yeni İlm-i Kelâm mütâlaa olunmaksızın serd edilen…

Dergi : Sebilürreşad, Cilt 1, Sayı 532-533  Tarih : 2 Haziran 1339  Müellif : Muhsin-i Fânî ez-Zâhirî Sebilürreşad’ın 528.nüshasında üstad muhterem İzmirli İsmail Hakkı Bey Efendi’nin telif ve tab etmekte oldukları (Yeni İlm-i Kelam) hakkında üstad müşarunileyh ile vuku bulan bir mülakatımızı ihtiva etmekte idi. İsmail Hakkı Bey Efendi beyanatında…

Dergi: Sebilürreşad Tarih: 30 Ramazan 1341, Sayı 528 Tedkikat ve Telifat-ı İslamiyye Heyet-i İlmiyesi nâmına âzâdan İzmirli İsmail Hakkı Bey Efendi tarafından neşr olunmakta olan Yeni İlm-i Kelâm hakkında müşarünileyh ile mülâkat: İlm-i Kelâm Asra Göre Tebeddül Eder mi? – İlm-i Kelâmın Bugünkü Kavaid-i İlmiyeye Karşı Vaziyeti – Yeni İlm-i…

Müellif: Mustafa Sabri Efendi Dergi: Beyanülhak Tarih: 9 Ramazan 1326 Şerʿ-i şerîfte emir bi’l-maʿrûf ve nehiy ani’l-münker nâmıyla bir kaziyye-i muʿtenâ bihâ bir vafize-i mukaddes vardır. Maruf ne demek olduğunu bilirsiniz. Bütün iyiliklere şâmil bir kelime! Münker de bilcümle fenalıkları muhît bir tabir! Bu emir bi’l-maʿrûf ve nehiy ani’l-münker vazifesinin…